spookje
spookje
spookje

Wat zijn hallucinaties?

We hebben allemaal weleens een waarneming die niet klopt: je denkt iemand te zien langslopen, maar het blijkt een tak die in de wind waait. Of je denkt dat iemand je naam roept, maar er is niemand in de buurt. Het gaat dan om waarnemen zonder informatie uit de zintuigen, puur vanuit de hersenen. We spreken dan van hallucinaties. We zijn er allemaal toe in staat; drugs of slaaptekort zijn er niet voor nodig.

Zeepaardje

In de binnenkant van je slaapkwab, diep achter je oor, ligt een opgerold structuurtje dat de hippocampus heet, oftewel het zeepaardje. Het zeepaardje maakt een beeld van de werkelijkheid met hulp van de zintuigen en van het geheugen. Dat beeld lijkt soms goed, soms minder goed. Besef dus dat je nooit de echte werkelijkheid beleeft, altijd slechts een afspiegeling van wat het zeepaardje je voorschotelt.

Het beeld van de werkelijkheid wordt voortdurend bijgesteld via  informatie die door al onze zintuigen binnenkomt. Onze hersenen zijn namelijk best lui: tijdens een waarneming wordt een deel aangevuld met informatie uit je geheugen. 

Bliksemsnel

Waarnemen is dus voor een groot deel herkennen en reconstructie, en dat bliksemsnel. Die snelle waarneming heeft zich ontwikkeld uit bittere noodzaak. Wie laaghangend fruit het eerst opmerkt, kan het pakken voordat een ander het doet. Wie gevaar snel ziet of hoort, kan beter uit de klauwen van roofdieren blijven. Voor die snelheid betalen we echter ook een prijs: nauwkeurigheid. Die laat ernstig te wensen over. En niet alleen snelheid, maar ook de kwaliteit van onze zintuigen bepaalt hoe wij waarnemen. Slapeloosheid, slecht zicht en slechthorendheid kunnen ook een oorzaak zijn van fouten in onze waarneming.